De aanleiding
Er was eens een zandzuiger die veel te diep en veel te dicht op (zelfs tot ónder!) de oevers zand zoog uit de Meeslouwerplas (MLP) in Vlietland…
Al in 1991 verdween een stuk dijk van honderden meters pardoes in de plas: de ene dag kon je er wandelen, de volgende dag was er alleen een watervlakte te zien. Dit was de aanleiding voor de eerste waarschuwingsbrieven van wat in 2005 de Vereniging Vrienden van Vlietland zou worden. De volgende jaren verdwenen er vissteigers, delen van oevers, er stortten delen van de onderwaterbodem in. Pal naast de oevers was het 12 meter diep. Enzovoort. Toch werden de meldingen daarvan en de waarschuwingen aan overheden lang genegeerd.
Pas in 2004, vele brieven, inspreekbeurten en persberichten later, erkende de Provincie dat er sprake was van een zeer onveilige situatie: de MLP zou verondiept moeten worden, de oevers weer veilig en stabiel gemaakt. Maar hoe?
De redder op het witte paard leek in 2008 aannemer Bam te zijn: zij hadden veel grond over uit allerlei infrastructurele projecten. Met die grond zou de MLP verondiept kunnen worden en BAM en de Provincie konden met een deel van de opbrengst o.a. een geluidwering aanbrengen langs de A4, een langgekoesterde wens van de gebiedspartijen!
Er werd een Basisovereenkomst vastgesteld (in 2009) met die strekking en de Vrienden werden middels een ‘derdenbeding’ juridisch volwaardig (vorderbaar) medecontractant op o.a. de verplichting voor de aanleg van de geluidwering. Er kwam een Klankbordgroep waar de voortgang regelmatig besproken werd met alle partijen, inclusief de Vrienden.
De tegenvallers
Toch was niet alles koek en ei: BAM stortte in die jaren vooral bagger in de plas, ongeschikt (te slap) om de oevers veilig te maken. Bovendien stopten de werkzaamheden op een bepaald moment abrupt en weigerde de Provincie te vertellen wat de reden was. Toen ook de klankbordgroep plotseling en éénzijdig werd opgeheven en informatie waar we om vroegen, niet langer werd gedeeld, was het duidelijk dat er een andere aanpak nodig was.
We speelden in die jaren voor detective: wat was er precies aan de hand? PZH hield de kaken stijf op elkaar, maar langzamerhand werd het plaatje steeds duidelijker: hier werd vuil spel gespeeld. Veel speculaties, onderzoek en een WOB procedure later wisten we het zeker: PZH en BAM waren al tijden stiekem in de weer om de Basisovereenkomst te veranderen in een sterk uitgeklede versie, o.a. zonder geluidwering (2018).
Een onrechtmatige daad: de overeenkomst had helemaal niet opengebroken mogen worden zonder de derde partij -o.a. de Vrienden dus- daarbij te betrekken en om instemming te vragen!
De schermutselingen
We startten een crowdfunding en kregen genoeg geld bij elkaar om een gerenommeerde advocaat in te schakelen. Deze schreef een prachtige juridische brief, waarin de Provincie en Bam werden gewezen op hun contract met ons en de verplichting daarin om een geluidwering aan te leggen.
Tegelijkertijd bewandelden we ook de politieke route. De zeer uitgebreid beargumenteerde vordering van onze advocaat maakte indruk op de Statenleden en ondersteunde met juridische onderbouwing onze veelvuldige pleidooien in de commissies en via de pers. Met talloze inspreekbeurten en brieven hielden wij alle partijen in de Provinciale Staten (PS) op de hoogte van de ontwikkelingen. Zo slaagden we er in op de agenda te blijven staan van de Statencommissie KNM en steeds meer Statenleden raakten er van overtuigd dat PZH en BAM een scheve schaats hadden gereden.
De eindsprint
In de Statenvergadering van 20 februari 2019 hield Bart Vermeulen van de SP een gloedvol betoog over de geschiedenis van de MLP en wat er allemaal mis was gegaan sinds de eerste waarschuwingssignalen uit 1991 tot en met 2019. Veel andere partijen droegen hun eigen steentje bij tijdens hun spreektijd. Het resulteerde in motie 867 van Maurits de Haan van het CDA, die unaniem werd aangenomen. Een heel heuglijke gebeurtenis!
Gedeputeerde Staten werden in de motie opgeroepen om binnen twee jaar over te gaan tot het plaatsen van een adequate geluidswerende voorziening tussen recreatiegebied Vlietland/ Vogelplas Starrevaart én Rijksweg A4. Daarnaast werd Gedeputeerde Staten (GS) opgeroepen om te werken aan het herstel van vertrouwen van de Gebiedspartijen in de Provincie, want dat was -begrijpelijkerwijs- gedaald tot onder 0-niveau.
Met het aantreden van het nieuwe college in september 2019 werd aan het herstel van het vertrouwen meteen inhoud gegeven: de inbreng van de gebiedspartijen werd gezocht en zo mogelijk gehonoreerd. Inmiddels worden ze goed geïnformeerd en is de sfeer plezierig en positief.
Stand van zaken op dit moment
De plannen tot realisatie van de, in 2009 afgesproken, geluidwerende voorziening van 3,5 km lengte en 3 meter hoogte, tekenen zich steeds concreter af. Inmiddels ligt er een SWECO advies over de mogelijkheden en moeilijkheden, stelde PS 5 miljoen Euro ter beschikking en is het ontwerp voor het geluidscherm in volle gang. Wat overigens nog een flinke uitdaging is: allerlei obstakels (bijvoorbeeld een grote gas- én een waterleiding pal naast de snelweg, alsmede een geplande uitbreiding van de A4 in 2026 naar 5 banen) vragen om creatieve oplossingen.
Vandaag, woensdag 10 maart 2021 verklaarden de Statenleden zich unaniem akkoord met het behandelvoorstel van GS om de geluidwerende voorziening aan te leggen. Mét de opdracht -zoals motie indiener Maurits de Haan die verwoordde- : “En nu gas erop!”
Zo komt er dus tóch nog een gelukkig einde aan een sprookje dat in de jaren ‘90 van de vorige eeuw begon met een zandwinner die een puinhoop in de MLP had achtergelaten en dat hier voorlopig eindigt met de definitieve goedkeuring voor de aanleg van een geluidscherm.
